Borstvoeding en weer aan de slag: zo doe je dat

Nog een kind aan de borst en weer aan het werk gaan, dat is best een uitdagende combinatie. Sofie en Eva, auteurs van het boek De melkfabriek, vertellen hoe je er een succes van maakt.

Is borstvoeding te combineren met werk? Meestal wel. Toch is ‘lastig te combineren met werk’ na ‘te weinig melk’ de belangrijkste reden om te stoppen voor vrouwen met een baby van twee tot vier maanden oud. Hoe ingewikkeld de combinatie is, hangt van verschillende factoren af.

Ten eerste is tijd van invloed. Als je baby nog maar een paar maanden oud is, dan zit je misschien nog wel in een ritme van om de drie uur voeden. Dat betekent dus dat je op je werk om de drie uur moet kolven. Hoe makkelijk borstvoeden samengaat met een baan hangt ook af van het soort werk dat je doet: zit je op kantoor of ben je veel op pad? Kun je je eigen tijd indelen of heb je strakke deadlines? Doorwerken met borsten die op knappen staan, is geen pretje. Soms krijg je minder melk als je weer gaat werken, ook al blijf je volledig borstvoeding geven.

Alle ballen in de lucht

Rond drie maanden - als veel moeders weer aan de slag gaan - is er sowieso een omslagpunt in de borstvoeding, soms met regeldagen. Je productie kan dan achteruitgaan. Als je tijdens je vrije dagen je baby extra vaak aanlegt, is dat meestal zo weer opgekrikt. Tot slot is je baby een belangrijke factor voor het succes van de combi werk en borstvoeding: drinkt hij makkelijk uit de fles?

Jennifer (36): ‘Ik begon met halve dagen werken en kon zo makkelijk de ochtend-, middag- en avondvoeding zelf blijven geven. Toen ik weer hele dagen ging werken, ging de middagvoeding daarvan af.

Annemiek (37): ‘Ik heb voor mijn oudste twee dochters tot één jaar gekolfd op mijn werk. Twee keer per dag, vier dagen per week. Daarna heb ik tot hun tweede verjaardag alleen in de ochtend en avond en later zelfs alleen in de avond gevoed.’

Reservevoorraad

Als je gaat werken, gaat je baby naar de opvang: bijvoorbeeld een kinderdagverblijf of gastouder. Of misschien passen opa en oma wel op. Tenzij je zo flexibel bent dat je naar de opvang toe kunt gaan om live te voeden, krijgt je baby onder jouw werktijd een fles met poedermelk of moedermelk. Uiteraard hebben kinderdagverblijven een koelkast waarin je je afgekolfde moedermelk kunt zetten. Bespreek met de leidsters wat te doen als er onverhoopt te weinig melk is. Zorg je voor een reservevoorraad in hun vriezer of mogen ze dan poedermelk geven?

Het is slim om op tijd te beginnen met je baby aan de fles te laten wennen. Sommige kinderen willen per se alleen maar de borst. Als je dan bijna weer aan het werk moet, kan de paniek toeslaan.

Echte borstfanaten

Als je baby een paar weken goed aan de borst drinkt, kun je de fles al introduceren. Een mooie taak voor je man of partner. Niet alleen omdat het leuk is als hij een keer kan voeden, maar ook vanwege de theorie dat baby’s eerder de fles accepteren als ze hun moeder niet ruiken.

Kraamverzorgende Mireille: ‘Geef dat eerste flesje tussen twee voedingen door. Dan is de baby niet te hongerig en wil hij eerder een nieuwe manier van drinken proberen. Sommige kinderen drinken meteen de sterren van de flesjeshemel, maar andere zijn echt borstfanaten. Oefening en geduld baart kunst; blijf ongeveer drie keer per week een flesje aanbieden.

Simone (34): ‘Mijn oudste, Eva, was een enorme flesweigeraar. Na een week of zes begon ik al met oefenen. Toen ging het op zich best aardig, maar op een gegeven moment heb ik een paar weken niet de fles gegeven en toen ik er daarna weer mee begon, weigerde ze. Ze ging krijsen, draaide haar hoofdje weg en hield haar mondje stijf dicht. Dan gaf ik toch maar weer de borst. Ik werd er wanhopig van, want ik moest bijna weer gaan werken. Uiteindelijk zei de gastouder dat zij wel met mijn dochter zou oefenen. Toen kwam de gastouder erachter dat het ventiel onder aan de fles nog dicht zat! Het was zo’n fles met een rubberen bodem met ventiel die je open kon draaien zodat de fles niet vacuüm zoog. Daarna ging het beter, al bleef Eva nog wel een tijdje boos op de fles. Maar na een paar weken dronk ze eindelijk lekker.’

Noodzakelijk kwaad

Hoera, je kind drinkt uit de fles! Nu aan jou de schone taak de vulling voor die fles eruit te kolven ...onder werktijd. En dat kan best een dingetje zijn. Of en hoeveel steun baas en collega’s geven, verschilt per bedrijf. Als je met allemaal jonge moeders of vaders samenwerkt, zou je wel begrip moeten kunnen verwachten. Maar misschien kijken je collega’s vreemd tegen je kolfactiviteiten aan als ze zelf in een hele andere fase van hun leven zitten.

Hoe dan ook: leg uit hoe jij erin staat. Blijf erover in gesprek. Misschien vindt een collega het vervelend om extra werk te moeten doen als je aan het kolven bent. Wederzijds begrip is belangrijk.

Ulrike (36): ‘De allereerste werkdag vroeg een mannelijke collega waar ik toch steeds naartoe ging. Ik vond het toen nog erg gênant om uit te gaan leggen wat kolven was, omdat ik de eerste van mijn collega’s was die een kind kreeg. Nu kan ik me bijna niet meer voorstellen dat ik daar ooit moeilijk over deed.’

Geertje (40): ‘Het kolven vond ik vreselijk, maar een noodzakelijk kwaad. Collega’s begrepen trouwens niet dat kolven nodig is om borstvoeding in stand te houden. Ze dachten dat ik dat alleen deed voor een flesje voor de volgende dag. Ik legde mijn kolfmelk tussen de bierflesjes in de afdelingskoelkast, tot horror van mijn collega’s die dat onsmakelijk vonden. Ik reageerde dan door hen erop te wijzen dat ze ook melk van een koe drinken. Ik heb er nog spijt van dat ik geen cappuccino met moedermelk heb geserveerd.’

Kolftips

Daar zit je dan, in die prachtige verwarmde vergaderkamer op de derde verdieping die de baas heeft vrijgemaakt voor kolfactiviteiten. Snoer in het stopcontact, gordijnen dicht en dan... niks. Lichte paniek slaat toe: je hebt telefoontjes te plegen, werk te doen en straks is die vergadering. Waarom vult dat flesje zich nou niet? Zo slaagt kolven het snelst:

  1. Zorg dat je alles bij de hand hebt en comfortabel zit met de deur op slot (het idee dat de portier per ongeluk binnen kan komen werkt niet echt ontspannend).
  2. Neem je telefoon met filmpjes of foto’s van je baby mee. Of een kledingstuk met de geur van je kind.
  3. Ontspan. Misschien werkt kolven bij jou wel het beste als je even niet aan praktische zaken denkt. Misschien werken ademhalings- of ontspanningsoefeningen voor jou. Neem een e-reader mee of ga lekker Facebooken
  4. Tip van lactatiekundige Teddy: Het klinkt misschien een beetje gek, maar als het kolven niet lukt, masseer dan je tepels, knuffel met iemand of... heb seks! Daardoor maak je oxytocine aan en precies dat stofje heb je nodig om je melk te laten toeschieten. In een kolfkamer op je werk is seks met een ander niet zo eenvoudig, maar met een slot op de deur kun je jezelf misschien wel plezieren?

Moedermelk en poedermelk

Je kunt er ook voor kiezen om niet te kolven op het werk, maar je baby poedermelk te laten geven als jij weg bent. Dan bouw je de borstvoeding zo af dat je baby uiteindelijk overdag – tijdens werktijden – poedermelk krijgt of flesjes met moedermelk die je opgespaard had in je diepvries. Je kunt dan bijvoorbeeld ’s ochtends, ’s avonds en ’s nachts de borst blijven geven. Overdag op het werk hoef je dan niet te kolven, omdat je die voedingen laat vallen. Veel vrouwen voeden op die manier nog lange tijd door, maar kleine waarschuwing: er zijn ook moeders bij wie de melkproductie dan snel terugloopt.