Je kind straffen: wat werkt wél?

Stel je voor dat je zesjarige zoon zijn kleuterzusje hard wegduwt wanneer ze aanstalten maakt om ook met de blokken te spelen. Jij ziet die duw en een hoop tranen bij je dochter. Je haalt je zoon onmiddellijk uit de situatie, berispt hem om zijn ongepaste agressie en dropt hem in de hoek van de kamer. Geen dessert en geen verhaaltje bij het slapengaan voor hem, heeft hij dat goed begrepen? Wellicht speelt zich vervolgens één van deze twee scenario’s af: ofwel klapt je zoon dicht en blijft hij ontroostbaar tot na bedtijd, ofwel geeft hij geen krimp en doet hij een half uur later precies hetzelfde.

  1. Ga naar je kind toe, maak oogcontact en beschrijf wat je zag, bijvoorbeeld: ‘Hé Lowie, ik zag je je zus duwen.’
  2. Voeg toe wat dit met je doet, bijvoorbeeld: ‘Ik schrok ervan en wil graag begrijpen wat er is gebeurd.’
  3. Vraag je kind vervolgens expliciet: ‘Wat is er gebeurd?’ In een conflict heeft elke partij een conflictverhaal. Door je kind de kans en de ruimte te geven om zijn eigen verhaal over dit conflict te vertellen, geef je niet alleen de boodschap dat dat verhaal voor jou belangrijk is, maar ontdek je ook wat hem zo boos maakte, welke onderliggende behoefte van het kind gekwetst, genegeerd of zelfs afgewezen werd. Weet dat het verhaal van je kind zijn persoonlijke beleving is en dus waarschijnlijk niet die van jou (anders hadden jullie natuurlijk geen conflict). Het vraagt in dat geval van ouders heel wat zelfbeheersing om hun kind niet te onderbreken, hun uitspraken niet te gaan weerleggen of ontkrachten en zo in een welles-nietesspel terecht te komen.
  4. Toon begrip voor het waarom van dit gedrag, bijvoorbeeld: ‘Ik hoor dat je bang was dat zusje je toren stuk zou maken, terwijl je die speciaal voor papa hebt gemaakt en hem nog wilde laten zien. Dat begrijp ik.’
  5. Pas op het einde van dit proces – en dus niet onmiddellijk nadat je het kind een halt toegeroepen hebt – kom je terug op het ongewenste gedrag. ‘Ik begrijp je, maar je zus duwen was niet echt een goede manier om je toren te beschermen.’ Bespreek samen hoe hij een volgende keer anders zou kunnen reageren. Moedig hem aan ook de band met zijn zusje te herstellen. Als hij met zijn gedrag de verbinding en veiligheid tussen de gezinsleden op de proef stelde of zelfs bedreigde, kun je een sanctie afspreken, bijvoorbeeld: even niet meer meespelen, het spel stopzetten, even dicht bij mama blijven en niet bij de andere kinderen en dergelijke. Dat is natuurlijk ook afhankelijk van de leeftijd. Vaak kiezen we voor voordeelverlies, maar het kan ook een goed idee zijn om het kind zelf een voorstel te laten doen. Je ziet vaak dat kinderen zichzelf strenger sanctioneren dan wij zouden doen.
Wat elk kind nodig heeft?

Meer lezen?

Ouderschap gaat vaak gepaard met heel wat stress. De vele – vaak tegenstrijdige – opvoedadviezen waarmee je als ouder om de oren wordt geslagen, brengen je mogelijk nog meer aan het twijfelen. Klaar Hammenecker gaat in dit boek terug naar wat de essentie van opvoeden is: kinderen geven wat ze nodig hebben om uit te groeien tot zelfredzame, veerkrachtige en liefdevolle jongvolwassenen. Op basis van haar jarenlange ervaring als kinderpsychologe reikt ze 5 opvoedbasics aan die in elk levensfase van je kind een welkome basis zijn om op terug te vallen. Zo kun jij – op maat van jouw gezin en je eigen opvoedstijl – jezelf én je kind in zijn kracht zetten, zodat je kind kan uitgroeien tot de beste versie van zichzelf. Want de beste ouders? Die maken zichzelf op termijn overbodig!